Δημογραφικό

Η Ελλάδα προχωρά

Δημογραφικό:

ευρωπαϊκά μέτρα του 2026

Έρευνα για το Δελτίο 002

22 Οκτωβρίου 2026

Προσχέδιο προς συζήτηση

Η έρευνα εξετάζει τέσσερις ευρωπαϊκές περιπτώσεις με αλλαγές που εφαρμόζονται το 2026. Διακρίνουμε εφαρμοσμένο μέτρο, πραγματική κάλυψη και αποδεδειγμένο αποτέλεσμα.

Οι ελληνικές κατηγορίες

Εξετάζουμε χωριστά τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, κατά τον γενικό κανόνα με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, με τις νόμιμες ειδικές περιπτώσεις. Οι παροχές έχουν τις αντίστοιχες προϋποθέσεις τους. Εξετάζονται χωριστά η νομική ιδιότητα, τα εξαρτώμενα τέκνα της φορολογίας και η σειρά γέννησης. [Πηγή 15] [Πηγή 16]

Ευρωπαϊκή στατιστική βάση

Eurostat: δείκτης γονιμότητας, παιδιά ανά γυναίκα. Κοινό έτος αναφοράς: 2024, δημοσίευση 6/3/2026. Ο δείκτης περιγράφει τις ηλικιακές συνθήκες γονιμότητας ενός έτους. [Πηγή 1]

Χώρα	2023	2024
Ελλάδα	1,26	1,24
Ισπανία	1,12	1,10
Γερμανία	1,39	1,36
Ουγγαρία	1,55	1,41
Γαλλία*	1,66	1,61
Πολωνία*	1,20	1,14
Ιταλία	1,21	1,18
Ευρωπαϊκή Ένωση*	1,38	1,34

* Το 2024 επισημαίνεται ως προσωρινό/εκτιμώμενο στην πηγή. Όλες οι τιμές του 2024 υπολείπονται του επιπέδου αναπλήρωσης των γενεών, περίπου 2,1 χωρίς μετανάστευση.

Ελλάδα: γεννήσεις και θάνατοι

ΕΛΣΤΑΤ, φυσική κίνηση 2025, δημοσίευση 1/10/2026. [Πηγή 2]

Μέγεθος	2024	2025
Γεννήσεις ζώντων	68.467	65.618
Θάνατοι	126.916	121.841
Φυσικό ισοζύγιο	−58.449	−56.223

Οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 4,2%. Το μικρότερο φυσικό έλλειμμα οφείλεται στη μείωση και των θανάτων. Το φυσικό ισοζύγιο είναι η διαφορά γεννήσεων και θανάτων. Η συνολική μεταβολή πληθυσμού περιλαμβάνει επιπλέον το μεταναστευτικό ισοζύγιο.

Θετικό εύρημα: η βρεφική θνησιμότητα υποχώρησε από 3,8 σε 3,2 θανάτους βρεφών ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων. Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης καταγράφηκαν 6.653 γεννήσεις και 11.145 θάνατοι το 2025. [Πηγή 2]

Σειρά γέννησης: χωριστή καταμέτρηση

Η ανάλυση της 18/6/2026 περιέχει προσωρινά στοιχεία 2025, με παλαιότερο σύνολο 65.594. Το νεότερο σύνολο της 1/10/2026 είναι 65.618. [Πηγή 3]

Σειρά γέννησης	2024	2025*
Πρώτη	32.927	31.861
Δεύτερη	25.156	23.881
Τρίτη και άνω	10.384	9.852
Σύνολο	68.467	65.594

* Στατιστικές υπό ανάπτυξη, προσωρινές. Η τελευταία κατηγορία συνενώνει τρίτες, τέταρτες και επόμενες γεννήσεις. Η χωριστή καταμέτρηση τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών απαιτεί στοιχεία απογραφής οικογενειακής σύνθεσης.

Ισπανία: αυτοτελής άδεια κάθε γονέα

Η μεταρρύθμιση ψηφίστηκε το 2025. Από 1/1/2026 έγιναν διαθέσιμες δύο πρόσθετες αμειβόμενες εβδομάδες φροντίδας μέχρι τα οκτώ έτη του παιδιού. Μαζί με 17 εβδομάδες του πρώτου έτους, συμπληρώνουν 19 ανά δικαιούχο γονέα, ατομικές και μη μεταβιβάσιμες. Η παροχή είναι 100% της ασφαλιστικής βάσης, με νόμιμες προϋποθέσεις. [Πηγή 4] [Πηγή 5]

Στην Ελλάδα, κυρίως για την εξεταζόμενη περίπτωση του ιδιωτικού τομέα, υπάρχουν 14 εργάσιμες ημέρες πατρότητας με αποδοχές και τετράμηνη γονική άδεια ανά γονέα. Οι πρώτοι δύο μήνες επιδοτούνται βάσει κατώτατου μισθού, υπό προϋποθέσεις. [Πηγή 12] [Πηγή 13]

Ερώτημα σύνταξης: θα βοηθούσε μεγαλύτερη αυτοτελής άδεια πατέρα, ανεξάρτητη από μεταβίβαση της άδειας μητέρας;

Ουγγαρία: απαλλαγή για δύο παιδιά

Από 1/1/2026 ισχύει απαλλαγή φόρου εισοδήματος για δικαιούχους μητέρες δύο παιδιών της πρώτης ηλικιακής ομάδας, κάτω των 40 ετών κατά την έναρξη. Αφορά προσδιορισμένα εισοδήματα εργασίας. Η επέκταση σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι σταδιακή. [Πηγή 6]

Στην Ελλάδα το 2026, στο κλιμάκιο 10.001–20.000 ευρώ, προβλέπονται 16% για δύο εξαρτώμενα παιδιά και 9% για τρία. Για τέσσερα και άνω μηδενίζονται οι συντελεστές έως 20.000 ευρώ. Υπάρχουν επιπλέον μειώσεις φόρου και ηλικιακές ρυθμίσεις. Αυτό διαφέρει από τη γενική απαλλαγή συγκεκριμένων εισοδημάτων εργασίας της ουγγρικής κατηγορίας. [Πηγή 7]

Ερώτημα σύνταξης: τι στηρίζει αποτελεσματικά τη μετάβαση από ένα σε δύο και από δύο σε τρία παιδιά; Το όφελος της φοροαπαλλαγής εξαρτάται από τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημα.

Γερμανία: φροντίδα και στις διακοπές

Από 1/8/2026 αρχίζει σταδιακά δικαίωμα ολοήμερης φροντίδας, πρώτα για παιδιά πρώτης δημοτικού: οκτώ ώρες ημερησίως, πέντε ημέρες την εβδομάδα, μαζί με τη διδασκαλία. Καλύπτονται σχολικές διακοπές, με επιτρεπόμενο κλείσιμο έως τέσσερις εβδομάδες. Η επέκταση στις τέσσερις πρώτες τάξεις ολοκληρώνεται το 2029–2030. [Πηγή 8]

Η ARD/Tagesschau επισημαίνει ελλείψεις θέσεων και τοπικές διαφορές κόστους. [Πηγή 9]

Στην Ελλάδα υπάρχει αναβαθμισμένο ολοήμερο μέχρι 17:30 σε προβλεπόμενες σχολικές μονάδες. Το συγκρίσιμο ερώτημα είναι η εγγύηση φροντίδας και στις διακοπές. [Πηγή 10]

Γαλλία: νέα πρόσθετη άδεια

Από 1/7/2026 κάθε δικαιούχος γονέας μπορεί να λάβει έναν ή δύο πρόσθετους μήνες άδειας γέννησης, πέρα από τις υπάρχουσες άδειες. Στον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται αποζημίωση 70% του καθαρού μισθού τον πρώτο μήνα και 60% τον δεύτερο, με ασφαλιστικό πλαφόν και προϋποθέσεις. [Πηγή 11]

Η Ελλάδα έχει ήδη εννεάμηνη ειδική προστασία μητρότητας για δικαιούχους, με παροχή βάσει κατώτατου μισθού και δυνατότητα μεταβίβασης έως επτά μηνών στον πατέρα, υπό όρους. Υπάρχει επίσης αυτοτελής γονική άδεια. Συγκρίνουμε αυτοτέλεια, αναπλήρωση εισοδήματος και δικαιούχους και διάρκεια. [Πηγή 12] [Πηγή 13]

Υπάρχει και ελληνική εξέλιξη το 2026

Οι «Νταντάδες της Γειτονιάς» άνοιξαν αιτήσεις στις 3/6/2026, με ενίσχυση έως 500 ή 300 ευρώ τον μήνα, ανά κατηγορία και προϋποθέσεις. Η επάρκεια επιμελητών και η πραγματική κάλυψη απαιτούν ξεχωριστά στοιχεία. [Πηγή 14]

Πρόταση θέματος για το Δελτίο 002

«Δημογραφικό: τι αλλάζει στην Ευρώπη και τι αξίζει να εξετάσει η Ελλάδα». Οι διεθνείς ειδήσεις τεκμηριώνουν εφαρμοσμένες επιλογές. Οι ερωτήσεις προς συζήτηση αποτελούν διακριτό δικό μας προβληματισμό της σύνταξης.

Προτεραιότητες εξέτασης: φροντίδα στις διακοπές, αυτοτελής άδεια πατέρα και στήριξη ανά στάδιο δημιουργίας οικογένειας. Χρειάζονται κόστος, στοιχεία χρήσης, κάλυψη χαμηλών εισοδημάτων και πολυετής αξιολόγηση. Η αξιολόγηση των μέτρων του 2026 χρειάζεται στοιχεία επόμενων ετών.

Πεδίο της έρευνας

Η παρούσα σύγκριση καλύπτει τέσσερις ευρωπαϊκές περιπτώσεις και τις αντίστοιχες ελληνικές ρυθμίσεις. Η χωριστή καταμέτρηση τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών από πρόσφατη απογραφή παραμένει προς τεκμηρίωση.

Πρωτότυπες πηγές

Έλεγχος: 22/10/2026. Ακολουθούν πλήρεις σύνδεσμοι, ενεργοί ψηφιακά και ορατοί στην εκτύπωση. Ελληνικές συνόψεις.

1. Eurostat

Fertility statistics, 6/3/2026. Πίνακας 1, σελίδα 4. Στοιχεία 2024· οι τιμές Γαλλίας, Πολωνίας και ΕΕ επισημαίνονται ως προσωρινές/εκτιμώμενες στην έκδοση.

2. ΕΛΣΤΑΤ

Φυσική κίνηση πληθυσμού 2025, 1/10/2026. Από την ενότητα «Δελτίο Τύπου», πίνακες 1, 2 και 7.

3. ΕΛΣΤΑΤ

Μηνιαία στοιχεία γεννήσεων 2025, 18/6/2026. Προσωρινές στατιστικές υπό ανάπτυξη, πίνακας 5, σελίδα 5.

4. Ισπανική κυβέρνηση

La Moncloa, 9/9/2025. Νομοθέτηση 2025, δύο πρόσθετες εβδομάδες διαθέσιμες από 1/1/2026.

5. RTVE

Διεθνής ειδησεογραφική κάλυψη του ισπανικού μέτρου, 13/1/2026.

6. Ουγγρική φορολογική αρχή

NAV: απαλλαγή μητέρων δύο παιδιών, εφαρμογή από 1/1/2026. Παραπομπή στον νόμο XIV/2025.

7. Ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών

Επίσημος οδηγός φορολογίας εισοδήματος. Κλίμακες για εισοδήματα από το 2026.

8. Γερμανικό Υπουργείο Οικογένειας

Ολοήμερη φροντίδα: δικαίωμα από 1/8/2026, εύρος κάλυψης και σταδιακή επέκταση.

9. ARD / Tagesschau

Δημοσιογραφική διασταύρωση: έναρξη του δικαιώματος, ελλείψεις θέσεων και διαφορετικό κόστος ανά περιοχή.

10. Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας

ΦΕΚ Β΄339/2.2.2026. Αναβαθμισμένο ολοήμερο 2026–2027, ώρες αποχώρησης.

11. Γαλλική δημόσια διοίκηση

Service Public: πρόσθετη άδεια γέννησης ιδιωτικού τομέα, εφαρμογή από 1/7/2026.

12. Ελληνικό Υπουργείο Εργασίας

Επίσημος οδηγός αδειών εργαζομένων: πατρότητα και ειδική προστασία μητρότητας.

13. Μίτος

Επίδομα γονικής άδειας: τέσσερις μήνες άδειας, επιδότηση πρώτων δύο με βάση τον κατώτατο μισθό.

14. Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής

Άνοιγμα αιτήσεων για «Νταντάδες της Γειτονιάς», 3/6/2026.

15. Πύλη Οικογενειακής Πολιτικής

Διακριτή παρουσίαση ενισχύσεων και δικαιωμάτων τρίτεκνων οικογενειών.

16. Πύλη Οικογενειακής Πολιτικής

Πολυτεκνία: γενικός κανόνας τεσσάρων ή περισσότερων παιδιών, με νόμιμες προϋποθέσεις και ειδικές περιπτώσεις.